Kütahya'ya 24 yılda 612 milyon liralık kültür turizm yatırımı yapıldı
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türkiye Yüzyılı Buluşmaları kapsamında Kütahya'ya gerçekleştirdiği ziyarette, şehre son 24 yılda toplam 612 milyon lira kültür ve turizm yatırımı yapıldığını açıkladı. Bakan Ersoy, aynı zamanda 62 bin 701 eseri bünyesinde barındıracak Kütahya Arkeoloji ve Maden Müzesi'nin açılışını gerçekleştirdi.
Ersoy, şehirdeki işletme belgeli konaklama tesisi sayısının 3'ten 75'e, yatak kapasitesinin ise 324'ten 4 bin 407'ye çıktığını belirterek, "Ülkemizin ve insanımızın geleceğini adım adım inşa ediyoruz" dedi. Bakan, Kütahya'nın tanıtımından turizm altyapısına, arkeolojik kazılardan kültürel mirasın korunmasına kadar geniş bir yelpazede çalışmaların devam ettiğini vurguladı.
90 yıllık müzecilik birikimi tek çatı altında toplandı
Yeni açılan Kütahya Arkeoloji ve Maden Müzesi, şehrin binlerce yıllık tarihini, üretim kültürünü, sanatını ve madencilik hafızasını bir araya getiriyor. Bakan Ersoy, müzenin Kütahya'nın kültürel mirasının korunması ve yönetilmesinde merkezi bir rol üstleneceğini söyledi. Friglerden Roma ve Bizans'a, Selçuklulardan Germiyanoğulları ve Osmanlı'ya uzanan tarihî birikimin bu yeni yapıyla korunacağını ve gelecek kuşaklara aktarılacağını ifade etti.
Kütahya'daki müzecilik çalışmalarının 1936 yılında Vahit Paşa Kütüphanesi binasında oluşturulan müze deposuyla başladığını hatırlatan Ersoy, Vacidiye Medresesi'nin 1965'te Kütahya Arkeoloji Müzesi olarak açıldığını, Macar devlet adamı Lajos Kossuth'un yaşadığı 18. yüzyıla ait Türk evinin 1982'de müzeye dönüştürüldüğünü belirtti. Germiyan Beyi İkinci Yakub'un külliyesindeki imaret bölümü ise 1999'da Çini Müzesi olarak hizmete girmiştir.
Şimdi biz bu 90 yıllık yolculukta ilk kez Kütahya'nın arkeolojik mirasını, kent ve etnografya koleksiyonlarını, çini geleneğini, üretim ve madencilik hafızası ile çocuklara yönelik müzecilik yaklaşımını yeni müzemizin çatısı altında bir araya getirmiş oluyoruz. Böylece ziyaretçilerimize Kütahya'nın hikâyesini birbirinden ayrı parçalar halinde değil, binlerce yıl boyunca birbirini tamamlayan kültürel katmanlarıyla birlikte deneyimleme imkânı sunuyoruz.
Müzede 62 bin 701 eser sergilenecek
Kütahya Arkeoloji ve Maden Müzesi, Bakanlık, Kütahya Valiliği ve Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğü arasında 2013 yılında imzalanan protokolle başlayan uzun soluklu bir çalışmanın sonucu olarak hayata geçirildi. 2015'te başlayan proje ve yapım çalışmalarının ardından tamamlanan yapıda Müze Müdürlüğü'nün yanı sıra İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü de hizmet verecek.
Müzede arkeoloji, kent ve etnografya, çini, maden ve çocuk olmak üzere beş farklı temaya ayrılmış bölümler bulunuyor. Koleksiyonda 30 bin 959 arkeolojik eser, 4 bin 78 etnografik eser ve 27 bin 664 sikke olmak üzere toplam 62 bin 701 eser yer alıyor. Bunların arasından yaklaşık 3 bin 300 eser teşhirde ziyaretçilerle buluşturulacak.
Kütahya'nın çini geleneği, 1377 yılında Kurşunlu Camii minaresini süsleyen monokrom sırlı tuğlalarla belgelenen en erken örneklerine kadar uzanmaktadır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde İznik'ten sonra ikinci büyük çini üretim merkezi haline gelen Kütahya, bu geleneği 640 yılı aşkın süredir sürdürmektedir.
Geleceğe Miras Projesi'nden önemli eserler
Bakan Ersoy, Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı kazı ve restorasyon projesi olarak nitelendirdiği Geleceğe Miras Projesi kapsamında yürütülen çalışmaların sonuçlarının da müzede görülebileceğini belirtti. Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 224'ü aşkın arkeolojik alanda kazı çalışmalarını desteklediği bu kapsamlı program için 2024 yılında 1,1 milyar Türk lirası bütçe ayrılmıştır.
Sergilenecek eserlerin önemli bir bölümü, 12 aylık kazı statüsünde çalışmaların sürdüğü Aizanoi Antik Kenti ile başta Seyitömer Höyük olmak üzere bölgedeki kurtarma kazılarından geliyor. Kütahya'nın güneybatısında, Çavdarhisar ilçesinde yer alan Aizanoi, 48 kilometre uzaklıkta konumlanmış olup, MÖ 3000 yılına kadar uzanan bir geçmişe sahiptir. Antik kent, Anadolu'daki en iyi korunmuş Zeus tapınaklarından birine ve tiyatro-stadyum kompleksine ev sahipliği yapmakta olup, UNESCO Dünya Mirası listesine aday gösterilmiştir. Aizanoi, MS 2. ve 3. yüzyıllarda 100 bin ila 120 bin kişilik nüfusuyla zirve dönemini yaşamış, tahıl, şarap ve koyun yünü üretimiyle Roma döneminin önemli bir ekonomik ve siyasi merkezi olmuştur.
Bakan Ersoy, 2022'de kazılarına başlanan ve 12 aylık kazı statüsüne alınan Tavşanlı Höyük'te gün yüzüne çıkarılacak eserlerin de müzede ziyaretçilerle paylaşılacağını kaydetti. Batı Anadolu'nun en büyük Tunç Çağı yerleşimlerinden biri olan Tavşanlı Höyük, 45 hektarlık alanıyla dikkat çekmektedir. 2021'de başlayan kazılar sonucunda höyüğün 8 bin yıl öncesine uzanan bir tarihe sahip olduğu ve Tunç Çağı boyunca (MÖ 3200-1200) kesintisiz iskan gördüğü anlaşılmıştır. 2022 yılında Türk Tarih Kurumu proje desteğiyle 12 aylık kazı statüsüne yükseltilen alan, müzeye kazandırılacak eserler açısından büyük önem taşımaktadır.
Duvarda saklı hac şahadetnameleri müzede
Müzenin dikkat çekici eserleri arasında Mekke, Medine ve Kudüs'ün 1816-1817 yıllarına ait tasvirlerini içeren Hac Şahadetnameleri bulunuyor. Bu eserler, 2022 yılında Kütahya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu üyelerinin Parmakören Köyü Camii'nde yaptığı incelemeler sırasında cami duvarındaki bir deliğe sıkıştırılmış halde keşfedildi. Ankara Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı uzmanlarınca restore edilerek orijinal haline getirilen eserler, artık ait oldukları şehirde sergileniyor.
Yaşayan bir kültür merkezi vizyonu
Bakan Ersoy, Bakanlığın müzecilik yaklaşımını açıklarken şunları söyledi:
Bizler müzelerimizi yalnızca kültür varlıklarının korunduğu ve sergilendiği mekanlar olarak görmüyoruz. Araştırmanın, eğitimin, kültür ve sanatın toplumla buluştuğu, toplumun kültürel hafızasını güçlendiren ve şehirlerin kültürel hayatına yön veren yaşayan kurumlar olarak ele alıyor, bu bakış açısıyla inşa ediyoruz.
Kütahya Arkeoloji ve Maden Müzesi, 150 kişilik konferans salonu, geçici sergi alanı, çocuk müzesi ve restoran alanıyla farklı yaş ve ilgi gruplarına hitap eden yaşayan bir kültür merkezi olarak tasarlanmıştır. Ersoy, özellikle çocuk müzesinin önemine dikkati çekerek anne ve babalara müzeyi aile programlarına dahil etmeleri çağrısında bulundu. Çocukların antik kentlerden çinilere, gündelik hayattan madenciliğe kadar bu toprakların hafızasını görerek ve deneyimleyerek öğrenmelerinin önem taşıdığını belirtti.
Bakan Ersoy, Türkiye'nin eşsiz tarihî ve kültürel mirasının büyük bir sorumluluk yüklediğini belirterek her kültür varlığını korumaya, araştırmaya, anlatmaya ve gelecek kuşaklara aktarmaya devam edeceklerini vurguladı. Kütahya'nın binlerce yıllık hikâyesinin farklı parçalarını yeniden bir araya getiren müzenin şehrin tarihini, sanatını ve kültürel zenginliğini geniş kitlelerle buluşturacağını ifade etti.
Ersoy, Kütahya Arkeoloji ve Maden Müzesinin şehrin kültür turizmine önemli bir ivme kazandıracağına inandığını belirterek müzenin hayırlı olmasını diledi. Bakan, Kütahya'daki temasları kapsamında Valiliği ve Gülsüm Güral Çini Müzesini de ziyaret ederek çinici esnafıyla bir araya geldi.
Programa AK Parti Kütahya İl Başkanı Ceyda Çetin Erenler, AK Parti MKYK Üyesi Erkan Güral, AK Parti Kütahya Milletvekilleri Adil Biçer, İsmail Çağlar Bayırcı ve Mehmet Demir katıldı.
