Trump, Nobel Barış Ödülü için yeniden kampanya başlattı: 'Vermezlerse itibar kaybederler'
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'daki bir etkinliğin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, 9 Ekim Cuma günü saat 14:30'da (İstanbul saati) açıklanacak Nobel Barış Ödülü'nü kazanmayı beklediğini ancak Nobel Komitesi'nin kendisine ödülü vermeyeceğini düşündüğünü söyledi.
Trump, "Kararlarının ne olacağını bilmiyorum. Benim gibi insanlara bu ödülü verme eğiliminde olmadıkları biliniyor" diyerek, ödülü alsın ya da almasın önemli başarılar elde ettiğini vurguladı. "Bu ödülü almasam bile çok şey başardım ve bence bu, onlar için büyük bir itibar kaybı olur" ifadesini kullandı.
Sekiz Savaş ve İran Vurgusu
Sekiz savaşın sona ermesini sağladığını iddia eden Trump, özellikle İran'ın nükleer silaha sahip olmasını engellediğini belirtti. Bu başarılarının Nobel Barış Ödülü'nü hak etmek için yeterli olduğunu savunan ABD Başkanı, eski Başkan Barack Obama'ya "hiçbir şey yapmadan" ödül verildiğini öne sürdü.
Obama, 2009 yılında göreve başlamasından sekiz ay geçmeden, uluslararası diplomasiyi güçlendirme çabaları nedeniyle Nobel Barış Ödülü'nü almıştı. Norveç Nobel Komitesi, Obama'nın uluslararası işbirliğini güçlendirme çabalarını gerekçe göstermişti.
Machado'nun Ödülü Trump'a Takdim Ettiği İddiası
Trump, 2025 Nobel Barış Ödülü sahibi María Corina Machado'dan söz ederek, "Geçen yıl ödülü muhteşem bir insan olan genç bir bayana verdiler ve o da bunun asıl benim hak ettiğimi söyledi ve ödülü bana verdi" dedi.
Venezuela'da demokrasi için mücadelesinden dolayı 2025 Nobel Barış Ödülü'ne layık görülen Machado, 20 yıldan uzun süre önce demokratik kalkınmaya adanmış Súmate adlı organizasyonu kurmuştu. Machado, ödülünü kamuoyu önünde Trump'a ithaf etmiş ve onun "sekiz savaşı" bitirdiğini öne sürerek ödülü hak ettiğini söylemişti. Ancak bağımsız fact-checking kuruluşları, bu iddiayı doğrulamamıştı.
Trump'ın Nobel Geçmişi
Trump'ın Nobel Barış Ödülü için adaylığı yeni bir gelişme değil. İki başkanlık dönemi boyunca en az bir düzine kez aday gösterilen Trump'ın ilk adaylığı, 2018 yılında Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ile Singapur zirvesinin ardından Norveçli milletvekilleri tarafından yapılmıştı.
2026 yılı için Trump'ı aday gösteren isimler arasında ABD Kongresi üyeleri Darrell Issa ve Buddy Carter, Ukraynalı politikacı Oleksandr Merezhko, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile Ruanda ve Gabon'dan yetkililer yer alıyor.
287 Aday Arasında Yarış
Bu yıl Nobel Barış Ödülü'ne 287 aday gösterildi: 208 kişi ve 79 kuruluş. Norveç Nobel Komitesi, aday isimlerini 50 yıl boyunca gizli tutma geleneğini sürdürüyor ancak toplam aday sayısını kamuoyuyla paylaşıyor.
Ödülün sahibi 9 Ekim'de açıklanacak ve kazanan, 10 Aralık 2026'da Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümünde düzenlenecek törenle ödülünü teslim alacak. 2026 Nobel Barış Ödülü'nün parasal değeri 9 milyon İsveç kronu (yaklaşık 1,2 milyon dolar) olarak belirlendi.
Nadir Bir Kulüp
Görevi sırasında Nobel Barış Ödülü alan ABD başkanları oldukça nadir. Tarihte bu başarıyı yalnızca üç başkan elde etti: Theodore Roosevelt (1906), Woodrow Wilson (1919) ve Barack Obama (2009). Eski Başkan Jimmy Carter de 2002'de ödülü almıştı ancak o sırada görevde değildi.
Nobel sisteminde aday gösterilmek, komitenin onayı anlamına gelmiyor. Ulusal yasama organı üyesi olan herhangi bir kişi, geçmiş Nobel ödülü sahipleri, uluslararası mahkeme üyeleri veya sosyal bilimler profesörleri aday gösterebiliyor. Geçmişte Sovyet diktatörü Joseph Stalin (1945 ve 1948'de iki kez), İtalyan diktatörü Benito Mussolini (1935) ve Adolf Hitler (1939, daha sonra geri çekildi) gibi tartışmalı figürler de aday gösterilmişti.
Nobel Barış Ödülü, 1901'den bu yana İsveçli sanayici Alfred Nobel'in vasiyeti üzerine kurulan Nobel Vakfı tarafından veriliyor. Fizik, kimya, tıp, edebiyat ve barış dallarındaki ödüllere 1969'da ekonomi dalı da eklenmişti.
