ABD, Kanada'dan Motosiklet, Süt Ürünleri ve Alkollü İçecek İthalatını Yasakladı
ABD Başkanı Donald Trump, Kanada menşeli belirli motosiklet, süt ürünleri ve alkollü içeceklerin ithalatını yasaklayan karara imza attı. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamalara göre yasak, 29 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Washington yönetimi, 1930 Tarife Yasası'nın 338. bölümü kapsamında Kanada'ya karşı uyguladığı ticari tedbirleri genişletti. Trump, Kanada'nın motorlu taşıt, süt ürünleri ve alkollü içecek sektörlerini hedef alan beş yeni bildiriyi imzaladı.
1930'lardan bu yana neredeyse hiç kullanılmayan 338. bölüm, başkana Kongre'ye danışmadan yüzde 50'ye kadar gümrük vergisi koyma yetkisi veriyor. Trump, bu neredeyse unutulmuş yasal yetkiyi ilk kez temmuz 2026'da Kanada'ya karşı kullanmıştı.
İthalat Yasağının Gerekçeleri
Bildirilere gerekçe olarak, Kanada'nın otomotiv tarifeleri düzenlemesini sürdürmesi, başta peynir çeşitleri olmak üzere süt ürünlerinde tarife kontenjanı ayrımcılığına devam etmesi ve Amerikan menşeli alkollü içeceklere yönelik eyalet düzeyindeki kısıtlamaları genişletmesi gösterildi.
Kanada, süt ürünlerinde arz yönetimi sistemi uygulayarak ithalatı kota ile sınırlıyor. Kota üstü ithalatlara yüzde 241 ile yüzde 314 arasında değişen yüksek tarifeler uygulanıyor. ABD yönetimi, bu uygulamanın Amerikan çiftçileri ve süt ürünleri ihracatçılarını ayrımcılığa uğrattığını öne sürüyor.
Trump'ın imzaladığı üç bildiri ile daha önce yüzde 50 ek gümrük vergisine tabi tutulan Kanada menşeli belirli motosiklet, süt ürünleri ile alkollü içeceklerin ABD'ye ithalatı 29 Eylül itibarıyla yasaklandı.
Mevcut Stoklar İçin İstisna
Bildirilerde, 29 Eylül tarihinden önce ithal edilmiş ancak henüz serbest dolaşıma sokulmamış veya tüketime sunulmak üzere antrepodan çekilmemiş ürünlerin yüzde 50'lik gümrük vergisi oranına tabi olmaya devam edeceği belirtildi.
İthalat yasağının yargı veya idari yollarla geçersiz kılınması halinde, ilgili ürünlere otomatik olarak yüzde 50 ek gümrük vergisi uygulanacağı aktarıldı.
Tarife Kapsamında Değişiklikler
Trump tarafından imzalanan diğer iki bildiriyle de Kanada'nın motorlu araç ve alkollü içecek politikalarına misilleme olarak yürürlüğe konan yüzde 50'lik ek gümrük vergilerinin kapsamı 15 Eylül'den itibaren geçerli olmak üzere değiştirildi.
Bildirilerde, üst düzey ekonomi yetkililerinin tavsiyeleri ve kamu yararı gözetilerek bazı Kanada ürünlerinin yüzde 50 ek vergi kapsamına dahil edildiği, daha önce listede bulunan bazı ürünlerin ise kapsam dışı bırakıldığı kaydedildi.
Tarifelerin Kronolojisi
ABD yönetimi, temmuz ayında Kanada'nın Amerikan ürünlerine yönelik ayrımcı uygulamalarda bulunduğunu öne sürerek, bu ülkeden ithal edilen bazı mallara yüzde 50 oranında gümrük vergisi uygulanacağını duyurmuştu.
Trump, 20 Temmuz 2026'da 1930 tarihli Tarife Yasası'nın 338. bölümü uyarınca Kanada menşeli 554 tarife kaleminde yer alan ürünlere ek gümrük vergisi uygulanmasını öngören üç ayrı başkanlık bildirisini imzalamıştı. Bu kapsamda şaraptan hokey sopalarına ve çimentoya kadar çeşitli ürünler bulunuyordu.
Söz konusu ek vergiler 18 Ağustos'ta müzakere taahhütleri doğrultusunda 3 gün süreyle askıya alınmış, ancak müzakerelerin olumsuz sonuçlanmasının ardından 22 Ağustos'ta yürürlüğe girmişti.
Kanada'nın Misilleme Yanıtı
Kanada yönetimi de ABD'nin yüzde 50'lik tarifelerine cevap olarak belirli ABD ürünlerine yüzde 15, 25 veya 50 oranlarında gümrük vergisi uygulanacağını bildirmiş, bu tarifeler 8 Eylül'de uygulanmaya başlamıştı.
Kanada, 27,6 milyar Kanada doları (20 milyar ABD doları) değerindeki Amerikan mallarına 8 Eylül 2026'dan itibaren misilleme tarifeleri koydu. Bu adım, iki ülke arasındaki ticaret gerginliğinin daha da tırmanmasına yol açtı.
Ekonomik Etkileri
ABD ile Kanada arasındaki mal ve hizmet ticareti 2025 yılında yaklaşık 872-880 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, Kanada'yı Meksika'nın ardından ABD'nin ikinci büyük ticaret ortağı konumuna yerleştiriyor.
İki ülke arasındaki ticari gerilim, temmuz 2026'da yapılması gereken USMCA (Amerika Birleşik Devletleri-Meksika-Kanada Anlaşması) gözden geçirmesiyle aynı döneme denk geldi. NAFTA'nın yerini 1 Temmuz 2020'de alan USMCA, yenilenmediği takdirde 2036'da sona erecek.
Kanadalı ekonomist Trevor Tombe'a göre, devam eden yüzde 50'lik ABD tarifeleri Kanada'da yaklaşık 90.000 kişinin işini kaybetmesine yol açabilir.
Yasal Arka Plan
Trump yönetiminin 338. bölüme başvurması, daha önce kullanmayı tercih ettiği Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası (IEEPA) kapsamındaki tarifelerin 20 Şubat 2026'da ABD Yüksek Mahkemesi tarafından hukuka aykırı bulunmasının ardından geldi. Mahkeme, yönetimin IEEPA kapsamındaki tarife kullanımının yasadışı olduğuna dair alt mahkemelerin kararını onadı.
338. bölüm, başkana geniş yetki veriyor ve herhangi bir yasal süre sınırlaması içermiyor. Ayrıca Kongre'ye danışma veya sonrasında rapor sunma zorunluluğu getirmiyor.
