Adana'da limon fiyatında 20 katlık makas: Bahçede 5 TL, markette 100 TL
Adana'nın Çukurova bölgesinde 215 bin dönüm alanda yetiştirilen erkenci limonun hasadı başladı. Ancak üretici ile tüketici arasındaki fiyat makası 20 kata kadar ulaşarak hem çiftçileri hem de tüketicileri mağdur ediyor. Bahçeden kilosu 5 TL'ye alınan limonun marketlerdeki fiyatı 100 TL'ye kadar çıkıyor.
Türkiye'nin narenciye üretiminin yüzde 40'ını karşılayan Çukurova bölgesinde bu yıl 700 bin ton limon rekoltesi bekleniyor. Ancak geçtiğimiz yıl Mart ve Nisan aylarında yaşanan don olayları ile Ağustos ayında kaydedilen 47.5°C'lik rekor sıcaklık ülke genelinde limon üretimine zarar verdi. 2025-26 sezonunda Türkiye'nin toplam limon üretiminin yüzde 35 azalarak 1.1 milyon tona gerilemesi bekleniyor.
Üretici ile tüketici arasında derin fiyat uçurumu
Adana Kabzımallar Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Mahsun Doğan, çiftçilerden 5 TL'ye aldıkları limonları sebze halinde 10 TL'ye sattıklarını belirtti. Ürünlerin semt pazarlarında kilosu 40 TL'ye, marketlerde ise 100 TL'ye kadar satıldığını kaydeden Doğan, bu durumun tüm tarafları mağdur ettiğini vurguladı.
Doğan,
Limonu satmakta ve müşteri bulmakta güçlük çekiyoruz. Sebze halimizde 10 liraya sattığımız limonun fiyatı, halden pazara gidene kadar 10 katına kadar yükseliyor. Bizler burada 10 liraya limon satamazken, marketlerde 100 liraya yakın fiyata satılıyor. Üreticiden tüketiciye herkes mağdur
dedi.
Düşük bahçe kapısı fiyatlarına karşın yüksek market fiyatları sorunu Türk limon üreticilerinin uzun süredir karşılaştığı yapısal bir problem. Bu durum, Türkiye'nin dünya limon ihracatının yaklaşık yüzde 20'sini karşılayan önemli bir üretici olmasına rağmen, çiftçilerin pazarlık gücünden yoksun olması ve dolarize girdi maliyetleriyle mücadele etmesiyle yakından ilişkili.
Gıda enflasyonu fiyat makasını derinleştiriyor
Limon fiyatlarındaki bu uçurum, Türkiye'deki genel gıda fiyatları sorununu yansıtıyor. Temmuz 2026'da gıda ve alkolsüz içeceklerde enflasyon yıllık yüzde 37.53'e ulaştı. Bu oran, genel enflasyonun oldukça üzerinde seyrediyor.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği verilerine göre, patatesin tarlada kilogramı 4 TL'den alınırken süpermarketlerde 15 TL'ye satılması gibi örnekler, fiyat makasının limonla sınırlı olmadığını gösteriyor. Çiftçiler gübre, mazot, tohum ve ilaç gibi girdilerin büyük ölçüde dolar cinsinden fiyatlandırılmasıyla karşı karşıya kalırken, ortalama 59 yaşındaki üretici profili ve dağınık üretim yapısı sektörün pazarlık gücünü zayıflatıyor.
Korsan satışlar ve denetim eksikliği
Adana Kabzımallar Odası Başkanı Doğan, fiyat makasının büyümesinde korsan satışların da önemli rol oynadığını öne sürdü. Halin dışında gerçekleşen kontrolsüz satışların piyasayı bozduğunu belirten Doğan, yetkililere çağrıda bulundu:
Halin dışında korsan ürün satan kişiler bizleri mağdur ediyor. Makas farkının fazla olmasından dolayı tüketiciye ürünleri ucuz fiyatla ulaştıramıyoruz. Bütün ürünlerin denetim altına alınıp, maksimum fiyatla sınırlandırılmalıdır. Tüketicimiz 1 kilo limon almak yerine 5 kilo alacak, hem çiftçinin elinde kalmayacak hem de tüketici ürünü evlerinde yiyebilecek
Doğan, yetkililerden aradaki fiyat farkı konusunda denetimleri sıklaştırmalarını ve gereken önlemleri almalarını istedi.
İhracat da darbe aldı
Üretim düşüşü sadece iç piyasayı etkilemiyor. Türkiye'nin 2025-26 sezonunda limon ihracatının yüzde 20 azalarak 350 bin tona gerilemesi bekleniyor. Bu rakam, son 15 yılın en düşük ihracat hacmi olacak.
Mersin, Adana ve Muğla illerinin Türkiye limon üretiminin yüzde 90'ını karşıladığı göz önüne alındığında, bölgede yaşanan iklim olaylarının ve fiyat sorunlarının ulusal ve uluslararası piyasalara etkisi daha iyi anlaşılıyor. Akdeniz bölgesi ülke limon üretiminin yüzde 93'ünü gerçekleştiriyor.
Sektör temsilcileri, yapısal sorunların çözülmemesi halinde hem üreticilerin üretimden vazgeçebileceğini hem de tüketicilerin temel gıda maddelerine erişiminde ciddi sorunlar yaşanabileceğini uyarıyor.
