Kemah'ta 120 yıllık arıcılık geleneği nesiller boyu sürüyor
Erzincan'ın Kemah ilçesine bağlı Hakbilir köyünde 1905 yılından bu yana sürdürülen arıcılık geleneği, yeni nesillere aktarılarak yaşatılıyor. Üstündağ ailesi, 400 kovanda organik geven balı üretimi yaparak bu köklü mirası günümüze taşıyor.
Türkiye, yıllık yaklaşık 114.900 metrik ton bal üretimiyle dünyada Çin'den sonra ikinci sırada yer alıyor. Bu üretimin önemli bir bölümü, Erzincan gibi arıcılık geleneğinin güçlü olduğu bölgelerden sağlanıyor. Doğu Anadolu'da Erzincan ve Van illeri, yüksek koloni sayıları ve uygun flora yapısıyla bölgenin öncü arıcılık merkezleri konumunda bulunuyor.
İl Tarım ve Orman Müdürü Alper Koçaker, Erzincan Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Rahmi Özendi ile birlikte köyde yapılan bal hasadına katıldı. Üretici Fatih Üstündağ'ın tesislerini ziyaret eden yetkililere, Koçaker arıcılık faaliyetleri hakkında bilgi verdi.
Erzincan'da Refahiye Balı, Tercan Balı ve Erzincan Geven Balı olmak üzere üç coğrafi işaretli bal bulunuyor. İldeki toplam 14 coğrafi işaretli ürün arasında yer alan bu ballar, bölgenin tarımsal mirasının önemli unsurları olarak dikkat çekiyor. Erzincan geven balı, yüzde 65'in üzerinde Astragalus microcephalus poleni içeriği ve parlak açık sarı rengiyle karakterize ediliyor. Yüksek polifenol içeriğine sahip bu bal, bilimsel çalışmalarda kendine özgü özellikleriyle belgeleniyor.
Organik üretim ve katma değerli ürünler
Kentte organik bal üretiminin yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar devam ediyor. Koçaker, bal hasadına katılarak üreticiye teşekkür etti ve arıcılığın Erzincan için önemli bir ekonomik faaliyet olduğunu vurguladı. Arıcılara yönelik desteklerin sürdürüleceğini belirten Koçaker, yalnızca bal üretiminin artırılmasının değil, propolis, polen ve arı sütü gibi katma değerli arı ürünlerinin üretiminin yaygınlaştırılmasının da hedeflendiğini ifade etti.
Türk arıcılar son yıllarda beslenme ve tıbbi amaçlarla kullanılan propolis, polen, arı sütü ve arı zehiri gibi katma değerli ürünlerin üretimine ağırlık veriyor. Türkiye, dünya çam balı üretiminin yüzde 92'sini gerçekleştirerek bu alanda küresel lider konumunda bulunurken, geven balı gibi özel çeşitleriyle de öne çıkıyor.
Devlet destekleri ve bölgesel kalkınma
Türkiye genelinde arıcılara yönelik çeşitli teşvikler sunuluyor. Kayıtlı arıcılara kovan başına ödeme yapılırken, 2026 yılına kadar devam eden programlar kapsamında ekipman ve kovan genişletme yatırımlarında yüzde 50 oranında hibe ve faiz indirimi sağlanıyor. Arıcılığın kırsal kalkınma ve istihdam üzerindeki olumlu etkileri araştırmalarla da destekleniyor.
Erzincan bölgesinden üretilen bal, Avrupa, Asya, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'ya ihraç edilerek uluslararası pazarlarda yerini alıyor. Türkiye'nin dünya arı alt türlerinin yüzde 20'sine ev sahipliği yapması, ülkenin arıcılık alanındaki biyolojik çeşitlilik açısından küresel önemini artırıyor.
Kemah'taki Üstündağ ailesinin 120 yıldır sürdürdüğü arıcılık geleneği, hem yerel mirasın korunması hem de modern organik üretim yöntemleriyle bölge ekonomisine katkı sağlamanın örneği olarak dikkat çekiyor.
