Yaren leylek 15. yılda da Afrika'ya göç etti
Bursa'nın Karacabey ilçesine bağlı Eskikaraağaç köyünde balıkçı Adem Yılmaz ile dostluğuyla ünlenen Yaren leylek, 15. yılında da binlerce kilometrelik göç yolculuğuna başladı. Yavrularını büyüten Yaren ve eşi Nazlı, sonbaharın yaklaşmasıyla birlikte yuvalarını terk ederek Afrika rotasına yöneldi.
24 Şubat'ta 15. kez Uluabat Gölü kıyısındaki Eskikaraağaç'a gelen Yaren leylek, 10 Mart'ta göçten dönen eşi Nazlı ile yuvasında buluşmuştu. Çift, yaz boyunca kuluçka dönemini tamamlayarak yavrularını büyüttü. Hava sıcaklıklarının düşmeye başlamasıyla Yaren ve Nazlı, Afrika'ya doğru uzun yolculuklarına başladı.
Uluabat Gölü'nde beslenen Yaren
Yaz aylarında Yaren leylek, balıkçı Adem Yılmaz'ın kayığına konarak beslenmiş ve köylülerin ilgi odağı olmuştu. Beyaz leylekler, binlerce kilometre ötedeki Sahra-altı Afrika'ya ulaşmak için ortalama 49 günlük bir yolculuğa çıkıyorlar ve yaklaşık 20 bin kilometre kat ediyorlar. Ağustos ve Eylül aylarında Orta Doğu üzerinden güneye doğru hareket eden bu kuşlar, termal hava akımlarına dayanarak süzüldükleri için Akdeniz gibi geniş su kütlelerini aşmak yerine kara rotalarını tercih ediyorlar.
Yaren'in hikayesini keşfeden yaban hayatı fotoğrafçısı Alper Tüydeş, Eskikaraağaç'ın simgesi haline gelen Yaren leylek ve ailesinin daha sıcak iklime sahip bölgelere doğru göç yolculuğuna başladığını bildirdi. Tüydeş, Adem Yılmaz'ın öğle saatlerinde kendisini arayarak Yaren'in görünürde olmadığını söylediğini aktardı.
Tüydeş,
"Adem Amca öğle saatlerinde aradı, 'Yaren görünürde yok' dedi. Belki döner umuduyla hava kararana kadar beklemiş ama köydeki diğer leylekler de görünürde yokmuş. Böylelikle hepsinin gittiğini anladık. Bazen farklı zamanlarda gidiyorlardı ama bu yıl hepsi aynı zamanda gitti"diye konuştu.
Avrupa Leylek Köyleri Ağı'nın Türkiye temsilcisi
Eskikaraağaç köyü, 2011 yılında Avrupa Doğal Miras Vakfı EuroNatur tarafından Avrupa Leylek Köyleri Ağı'na dahil edilen tek Türk yerleşimi olarak öne çıkıyor. 15 Avrupa ülkesini kapsayan bu ağda, beyaz leylek korumasına adanmış köyler yer alıyor. Köy, 2005 yılından bu yana her Mayıs veya Haziran ayında düzenlenen yıllık Leylek Festivali ile leylek koruma çalışmalarına olan bağlılığını gösteriyor.
Adem Yılmaz ile Yaren arasındaki dostluk uluslararası düzeyde tanınıyor. Bu hikayeyi anlatan belgesel, 2020 Uluslararası Prag Film Ödülleri'nde en iyi belgesel ödülünü kazandı. Öykü, Avusturya ve Almanya'daki ders kitaplarında yer alırken Yunanistan'da gölge oyunu olarak sergilendi.
Canlı yayınla takip edilen yuva
Karacabey Belediyesi, Yaren'in yuvası çevresinde kamera sistemi kurarak leylek ailesinin yarenleylek.com internet sitesi üzerinden canlı izlenmesini sağladı. 2023 yılında canlı yayınlar sırasında yuvada dört yavru gözlemlendi. 2021 yılında halkalanarak takip edilen yavrulardan biri, 2022 yılında ailesinin göç rotasını takip ederek Bursa'ya geri döndü.
Beyaz leylekler genellikle 3 ila 5 yaşlarında üreme yaşına ulaşıyor ve Yaren'in 15 yıl boyunca aynı yuvaya dönüşü, bu türün doğal yaşam döngüsü ve davranış kalıpları açısından olağan kabul ediliyor. Yaren'in yaşadığı Uluabat Gölü, 1998 yılında Ramsar Sözleşmesi kapsamında uluslararası öneme sahip bir sulak alan olarak tanımlanmış ve aynı yıl Küresel Doğa Fonu tarafından zengin biyoçeşitliliği nedeniyle Yaşayan Göl unvanını almıştır.
